Wat is hoogbegaafdheid?

Hoogbegaafdheid wordt vaak omschreven als een hoge intelligentie. Hoewel intelligentie een belangrijk onderdeel is, doet die omschrijving geen recht aan de manier waarop hoogbegaafdheid zich in het dagelijks leven laat zien.

Hoogbegaafdheid gaat niet alleen over snel kunnen denken, gemakkelijk leren of hoge scores op een intelligentietest. Het raakt ook aan de manier waarop iemand waarneemt, verbanden legt, vragen stelt, voelt, betekenis geeft en zich ontwikkelt.

Meer dan een hoog IQ

Een intelligentietest kan aanwijzingen geven voor hoogbegaafdheid, maar vertelt niet het hele verhaal.

Twee mensen met een vergelijkbaar IQ kunnen zich heel verschillend ontwikkelen. De één groeit op in een omgeving waarin nieuwsgierigheid, veiligheid en uitdaging vanzelfsprekend zijn. De ander ervaart langdurige misafstemming, onbegrip of overbelasting.

Dat verschil heeft grote invloed op de verdere ontwikkeling.

Hoogbegaafdheid in het dagelijks leven

Veel hoogbegaafde kinderen, jongeren en volwassenen verwerken informatie diepgaand. Zij leggen gemakkelijk verbanden, stellen veel vragen en geven vaak veel betekenis aan wat zij meemaken.

Ook gevoeligheid, nieuwsgierigheid, intensiteit en een sterke behoefte aan samenhang komen regelmatig voor.

Deze eigenschappen kunnen bijdragen aan een rijke ontwikkeling, maar maken iemand niet vanzelf succesvol of kwetsbaar. De omgeving speelt daarin een belangrijke rol.

Niet altijd zichtbaar

Hoogbegaafdheid is niet altijd zichtbaar.

Sommige mensen presteren uitstekend, terwijl zij van binnen overbelast zijn. Anderen trekken zich terug, gaan onderpresteren of laten gedrag zien dat gemakkelijk verkeerd wordt geïnterpreteerd.

Daarom is het belangrijk om niet alleen naar prestaties of gedrag te kijken, maar ook naar wat er onder de oppervlakte speelt.

Een ontwikkelingsgerichte blik

Binnen Bureau Springer wordt hoogbegaafdheid niet alleen gezien als een eigenschap, maar als onderdeel van een bredere ontwikkeling.

Daarbij zijn vragen belangrijk als:

• Hoe ontwikkelt iemand zich?
• Welke betekenis geeft iemand aan ervaringen?
• Welke belasting draagt iemand?
• Is er voldoende ruimte voor herstel?
• Hoe sluit de omgeving aan?

Deze vragen helpen om hoogbegaafdheid zorgvuldiger te begrijpen dan wanneer alleen naar IQ, kenmerken of gedrag wordt gekeken.

Tot slot

Hoogbegaafdheid is geen verzameling losse eigenschappen en ook geen garantie voor succes. Het is een manier waarop ontwikkeling vorm kan krijgen in de wisselwerking tussen persoon en omgeving.

Wie hoogbegaafdheid beter wil begrijpen, kijkt daarom niet alleen naar intelligentie, maar ook naar ontwikkeling, betekenis, belasting, herstel en afstemming.

 

Lees ook

→ Hoogbegaafdheid begrijpen vanuit ontwikkeling
→ Ontwikkelingsopenheid
→ Belasting en herstel
→ Waarom gedrag vaak verkeerd wordt gelezen